İçeriğe geç

Blog

NoSQL 101: Bilmeniz Gerekenler

NoSQL veritabanlarının temellerini ve işletmelere esnek, ölçeklenebilir veri yönetimi çözümleri nasıl sunduğunu keşfedin.

4 dk. okuma
Veritabanı kelimesinin büyütülmüş sözlük maddesi.
Facebook logosu
X logosu
LinkedIn logosu
Reddit logosu
Telegram logosu

Giriş

NoSQL veritabanı yönetim sistemi, büyük miktarda yapılandırılmamış veya yarı yapılandırılmış veriyi ele almayı ve yönetmeyi amaçlayan özgün bir VTYS türüdür. Geleneksel ilişkisel veritabanları bilgileri sabit şemalar kullanarak tablolarda saklarken, NoSQL veritabanları gelişen veri yapılarına uyum sağlayabilen esnek veri modelleri kullanır ve daha fazla bilgiyi işlemek için yatay olarak ölçeklenebilir. NoSQL terimi başlangıçta “non-SQL” ya da “ilişkisel olmayan” veritabanları olarak biliniyordu; ancak NoSQL veritabanları yelpazelerine pek çok farklı veritabanı mimarisi ve veri modeli eklediği için artık “not only SQL” (yalnızca SQL değil) anlamına geliyor. Bugünkü yazımızda NoSQL’i kısaca açıklamaya çalışacağız.

Kısaca ‍

NoSQL’in Kısa Tarihi   NoSQL Veritabanlarının Kullanımı

Kemerlerinizi bağlayın!

‍

NoSQL’in Kısa Tarihi

NoSQL veritabanları 2000’li yıllarda, depolama maliyetlerinin önemli ölçüde düşmesiyle ortaya çıktı. Bu sorunu ele alan NoSQL veritabanları sayesinde, veri tekrarını önlemek için son derece karmaşık ve zor bir model oluşturmak gereksiz hale geldi. Yazılım sektöründe yazılım geliştirmenin başlıca gideri depolama maliyetlerinden geliştirici maliyetlerine kayıyordu; bu nedenle NoSQL veritabanları geliştirici verimliliğini artırmak için tasarlandı.

‍

Depolama fiyatlarındaki düşüş o kadar hızlı ve keskin oldu ki uygulamalar, hem depolama hem de sorgulama açısından kaldırabileceklerinden fazla veriyle uğraşmak zorunda kaldı. Veri türü yapılandırılmış veya yarı yapılandırılmış olabilir; polimorfik veri içeren veritabanları da vardır. Ve verilerle çalışmaya başlamadan önce bir şema belirlemek oldukça zordur. NoSQL, geliştiricilerin çok sayıda yapılandırılmamış veri öğesini saklamasına olanak tanır ve onlara geniş kapsamlı bir kontrol ve özgürlük sunar.

‍

Aynı dönemde Agile Manifesto popüler bir alternatif haline geldi ve yazılımcılar yazılımı nasıl farklı geliştirebileceklerini sorgulamaya başladı. Yeni gereksinimlerle birlikte anında yön değiştirebilmenin gerekliliğini fark ediyorlardı. Sistemlerinin herhangi bir bölümünü, kullanıcı arayüzü tasarımından başlayıp veritabanı seviyesine kadar çok hızlı bir şekilde değiştirebilmek istiyorlardı. Bir NoSQL veritabanı onlara bu tür bir esneklik sağladı.

‍

Buna ek olarak, teknoloji ve altyapı alanında bulut bilişim, uygulamaları ve verileri genel bulutlarda depolamanın ve barındırmanın bir yolu olarak popülerlik kazandı. Kuruluşlar, bazı sunucular arızalansa bile uygulamalarının çalışmaya devam etmesi için verilerini farklı bölgelerde bulunan birden fazla sunucuya çoğaltabilmekle ilgileniyor. Dikey değil, uygulama yükünü birden fazla sunucuya dağıtarak yatay olarak büyümeyi hedefliyorlar. Son olarak, kullanıcı verilerini konumuna göre yerleştirmek için en uygun sunucuyu otomatik olarak seçebilen akıllı bir sistem istiyorlar. Tüm bu özellikler MongoDB gibi bazı NoSQL veritabanlarında mevcuttur.

NoSQL Veritabanlarının Kullanımı

Doküman veritabanları alanında bu sistemler, verileri JSON veya XML formatında yapılandırılmamış dokümanlar halinde düzenler. Sorgular, çok yönlü veri erişimi ve işlemeye olanak tanıyan doküman odaklı sorgu dilleri kullanılarak yapılır.

‍

Veritabanı türlerinden biri de anahtar-değer depolarıdır. Bu kategori, bilgiyi benzersiz bir anahtarla eşleştirilmiş basit bir değer olarak saklamak ve bu yapıyı hızlı okuma ve yazma işlemleri için optimize etmek üzere tasarlanmıştır. Anahtar-değer depoları, yüksek performanslı veri erişimi ve sorgulaması gerektiren durumlar için oldukça uygundur.

‍

Sütun ailesi deposunda bilgiler, tek bir birim olarak ele alınan sütun kümeleri olan sütun aileleri halinde düzenlenir. Bu veritabanlarının en güzel yanı, kapsamlı veri koleksiyonlarında verimli arama yapmak için tasarlanmış olmalarıdır; bu nedenle veri yoğun her sistem veya uygulama için akıllıca bir çözüm olurlar.

‍

Graf veritabanları, verilerin birbirine bağlı düğümler ve kenarlar halinde yapılandırıldığı veritabanı yönetim sistemi türleridir; bu da veri varlıkları arasındaki ilişkilerin karmaşıklığını göstermeyi ve keşfetmeyi kolaylaştırır. Ağ analizi, sosyal ağ modellemesi ve öneri sistemi uygulamalarında etkili bir şekilde kullanılabilirler.

‍

NoSQL veritabanları birçok sektörde, özellikle verinin hacimli ve hızlı olduğu, anında işleme ve analiz gerektirdiği alanlarda yaygındır. Sosyal medya analitiği, e-ticaret ve oyun sektörleri, içgörü elde etmek ve bilinçli kararlar almak için NoSQL veritabanlarından yararlanan alanlardan bazılarıdır. Ayrıca bu veritabanlarına içerik yönetim sistemlerinde, doküman yönetim sistemlerinde ve müşteri ilişkileri yönetimi sistemlerinde de rastlanabilir.

Daha fazlası.

Dithered illustration of two marble hands pulling a mason's line taut between stakes across bare ground at dawn, the first course of stones laid along it and a pink knot at the nearest stake.
Your First 30 Days With a Product Studio: What Happens Week by Week
7 dk.

The first 30 days with a product studio: week one sets access and goals, week two tests the riskiest assumption, weeks three and four ship a first slice.

Dithered illustration of a marble hand opening the case of a bracket clock to show a dense hidden mechanism, one small gear deep inside glowing red.
What Does an AI Agent Cost to Run? Tokens, Tools and the Hidden Line Items
6 dk.

An AI agent's running cost is model tokens across every step, plus retries, tool and search fees, hosting, monitoring and human review. Budget per task, not per token.

Dithered illustration of a fragmented marble face looking down at a jeweller's tray where gems are sorted by size, the largest stone glowing amber under a brass lamp.
AI Lead Scoring in Your CRM: Start With the Rules You Already Trust
7 dk.

Add AI lead scoring by writing down the rules sales already trusts, cleaning CRM data, then testing the AI score against those rules before reps use it.

Önce yapay zekâyı düşünün.
Geleceğin hızında ilerleyin.

Sıradakini birlikte inşa edelim! Ürün fikirlerinden akıllı iş akışlarına, veri odaklı sistemlerden ölçeklenebilir büyüme operasyonlarına kadar.

Strateji Görüşmesi Planlayın