Veri Analitiğine Giriş
2024'te başarılı olmak için her yeni başlayanın bilmesi gereken bu 5 temel kavramla veri analitiği yolculuğunuza başlayın.
4 dk. okuma

İçindekiler
Giriş
Veri analitiği, verilerdeki önemli örüntüleri bulmayı ve bunları paylaşmayı kapsar. Bir şeyin ne kadar iyi gittiğini anlamak için istatistik, bilgisayar becerileri ve araştırma yöntemlerinden yararlanır. Verileri görselleştirmek bu bulguların daha kolay anlaşılmasını sağlar. İşletmeler genellikle verilerini incelemek ve işleyişlerini iyileştirecek tahminler yapmak için analitikten yararlanır. Bu, trendleri tahmin etmek ve kararları yönetmek gibi konuları içerir. Çok büyük miktarda veriyle çalıştığı için güçlü bilgisayarlara ve en güncel yazılımlara ihtiyaç duyar. Başka bir deyişle analitik, veriyi daha iyi seçimler yapmaya yardımcı olan bilgiye dönüştürür. Veri analitiğinin amacı, iş dünyasında daha akıllı kararlara ve daha iyi sonuçlara yol açan faydalı içgörüler bulmaktır. Veri ambarı veya İş Zekâsı (BI) altyapısı gibi verileri depolamak ve analiz etmek için iyi bir sistem kurmak çok önemlidir. Bu sistemin büyük ve çeşitli veri kümelerini işleyebilecek kadar esnek ve verimli olması gerekir. Bu nedenle tüm şirketler için kritik olan bu alanı derinlemesine öğrenmek büyük önem taşır. Bugünkü yazımızda, her yeni başlayanın fikir sahibi olması gereken veri analitiğinin temel kavramlarına odaklanacağız.
İçindekiler
Veri Analitiğine GirişTanımlayıcı AnalitikTeşhis Edici AnalitikTahmine Dayalı AnalitikYönlendirici AnalitikKeşifsel Analitik
Hadi başlayalım!
Veri Analitiğine Giriş
Her şeyden önce, bu kavramları anlamadan önce veri analitiğinin ne olduğu sorusunu yanıtlamak önemlidir. Günümüzün dijital çağında devasa miktarda veri üretiliyor ve bu da yeni olanakları beraberinde getiriyor. Güçlü hesaplama kapasiteleri ve geniş veri kaynaklarıyla bu bilgilerden yararlanarak veri analizine dayalı kararlar alabiliyoruz. Veriden etkilenen bu kararların temel avantajı, geçmişteki başarılı trendlere dayanmalarıdır. Kısacası veri analitiği, değerli trendleri ve gizli örüntüleri ortaya çıkarmak için verilerle çalışmayı kapsar ve iş sonuçlarını tahmin etmek için değerli içgörüler sunar. Bu bağlamda, daha önce de belirttiğimiz gibi veri analitiğini kavramak için anlamanız gereken birkaç önemli kavram vardır. Bu kavramları birlikte inceleyelim.
Tanımlayıcı Analitik
İnceleyeceğimiz ilk veri analitiği kavramı Tanımlayıcı Analitik (Descriptive Analytics). Veri analitiğine girişin en önemli kavramlarından biridir. Temel olarak bir kuruluşta neler olduğunu özetlemeye odaklanır. “Ne oldu?” ve “Şu anda ne oluyor?” gibi soruları yanıtlamak için ham verilere bakar. Bu tür analitik, bilgileri göstermek için çubuk grafikler, pasta grafikler ve grafikler gibi geleneksel iş araçlarını kullanır. Örneğin bir bankada, bir müşterinin finansal olarak nasıl bir performans göstereceğini tahmin etmek için geçmiş finansal veriler kullanılabilir. Müşterileri tercihlerine göre sınıflandırmak gibi satış örüntülerini anlamak için de kullanışlıdır. Tanımlayıcı Analitiğin tipik örnekleri arasında şirket raporlarında yer alan geçmişe dönük incelemeler, yani veri sorguları, raporlar, tanımlayıcı istatistikler ve veri panelleri bulunur.
Teşhis Edici Analitik
Teşhis edici analitik (diagnostic analytics), yaşanan bir olayın ardındaki nedenleri bulmakla ilgilidir. Örneğin bir sosyal medya pazarlama kampanyası yürütüyorsanız, neden belirli sayıda beğeni, yorum, bahsetme, takipçi veya hayran elde ettiğinizi bilmek isteyebilirsiniz. Teşhis edici analitik, çok sayıda bahsetmeyi tek bir görünümde toplayarak kampanyanızı iyileştirmenize yardımcı olur.
Tahmine Dayalı Analitik
Tahmine dayalı analitik (predictive analytics), geçmiş bilgilere dayanarak gelecekte ne olabileceğini tahmin etmek için veri, makine öğrenimi ve istatistiksel teknikleri kullanmayı kapsar. Temel amacı, geçmiş olayları anlamanın ötesine geçerek bundan sonra ne olacağına dair en doğru tahminleri sunmaktır. Tahmine dayalı modeller, geçmiş sonuçları analiz ederek yeni veriler de dahil olmak üzere çeşitli veri türleri için tahminler yapar. Bu modeller, bir dizi girdi faktörüne dayanarak gelir gibi belirli bir sonucun olasılığını tahmin ettikleri için kritik öneme sahiptir. Tahmine dayalı analitikte yaygın kullanılan modeller arasında sınıflandırma ve regresyon bulunur. Bankacılıkta tahmine dayalı analitik; dolandırıcılığı tespit etmek, kredi risklerini değerlendirmek ve satışları artırma fırsatlarını belirlemek için kullanışlıdır. Bu da değerli müşterileri elde tutmaya ve işi büyütmeye yardımcı olur. Veri analitiğine girişin kritik bir unsuru olduğunu söyleyebiliriz.
Yönlendirici Analitik
Yönlendirici analitik (prescriptive analytics), veri analitiği kavramları içinde karar almaya yönelik bir rehber kitap gibidir. Size yalnızca hangi adımları atmanız gerektiğini söylemekle kalmaz, belirli sınırlar veya koşullar dahilinde mümkün olan en iyi sonuçları da dikkate alır. Onu, hedefinize verimli bir şekilde ulaşmanıza yardımcı olmak için kurallar ve optimizasyon tekniklerinden yararlanan bir yol haritası olarak düşünebilirsiniz. Grafikler ve simülasyonlar gibi araçları kullanarak seçim yapmaya ve plan oluşturmaya yardımcı olur. Çeşitli analitik türlerini anlamak, özellikle yapay zekânın yetenekleriyle birleşip bilinçli karar alma için yeni fırsatlar yarattıkları göz önüne alındığında, veriye hâkim olmak için çok önemlidir.
Keşifsel Analitik
Keşifsel analitik (exploratory analytics), ham verilerdeki genel örüntüleri ve beklenmedik unsurları bulmakla ilgilidir. Diğer analiz türlerinde ortaya çıkmayabilecek aykırı değerleri ve öngörülmemiş özellikleri anlamak için vazgeçilmezdir. Bu yöntemi kullanmak için, bu olağan dışı durumların nerede meydana geldiğini ve diğer faktörlerle nasıl bağlantılı olduğunu tespit etmeniz gerekir; bu da bilinçli seçimler yapmanıza yardımcı olur Örneğin biyolojik verilerin izlenmesinde birden fazla stres faktörü farklı bölgeleri etkileyebilir. Bu stres faktörleri ile biyolojik tepkiler arasındaki bağlantıları anlamak çok önemlidir. Saçılım grafikleri ve korelasyon katsayıları gibi görsel araçlar, bu ilişkiler hakkında değerli içgörüler sunar Ancak birden fazla değişkeni incelerken, daha derin içgörüler elde etmek için daha gelişmiş çok değişkenli görselleştirme tekniklerini kullanmak şarttır.
Sonuç olarak veri analitiği alanı geniş ve sürekli gelişen bir alandır; işletmelere bilinçli kararlar almak için veriden yararlanma konusunda heyecan verici fırsatlar sunar. İncelediğimiz kavramlar buzdağının yalnızca görünen kısmı. Veri analitiğini daha derinlemesine keşfetmek ya da işletmenizin veriye yaklaşımını dönüştürmek istiyorsanız, VIZIO.AI başvurabileceğiniz iş ortağınızdır. BI Dashboard Geliştirme, Özel Kurumsal Yazılım Geliştirme alanlarındaki uzmanlığımız ve son teknoloji Sirius platformumuzla karmaşık verileri uygulanabilir içgörülere dönüştüren, ihtiyaçlarınıza özel çözümler sunuyoruz. Verilerinizin potansiyelinin boşa gitmesine izin vermeyin. Hizmetlerimizin veri analitiği stratejinizi nasıl bir üst seviyeye taşıyabileceğini ve işletmenizi nasıl ileriye götürebileceğini keşfetmek için bugün VIZIO.AI ile iletişime geçin.
Bu yazıyı beğendiyseniz diğer yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
Daha Fazla Oku

Attribution That Survives Your Tool Stack: Keeping UTMs From Ad to Booking to CRM

Clean Your CRM Data Before You Add AI: Dedupe, Grain and Ownership

Semantic Layer First: Getting Your BI Ready for AI Agents

How F&B CMOs Use Generative AI In Business For Location Decisions

How Real Estate Firms Use Business Analytics For City Parks To Drive Value

Data Storytelling and Visualization

When Does a Business Actually Need Digital Transformation?

Analytics for Product Recommendations

Data Analyst vs. Data Quality Analyst

The Best NoSQL Analytics Tools 2024



